MENU
Nieder Salzbrunn. Widok dolnej części Szczawna-Zdroju. Lit. Ferdinand Koska, ryt. W. Loeillot. dasio1974° Litografia, przedstawiająca część Szczawienka (Nieder-Salzbrunn) z okolic ul. Lubiechowskiej i Książańskiego Parku Krajobrazowego. Obraz przedstawia (od lewej) nieistniejący kościół ewangelicki, kościół pw św Anny oraz zabudowania dzisiejszej ulicy Zakole.

Dodał: Virzzz - Administrator° - Data: 2011-04-20 21:11:10 - Odsłon: 6600
Rok 1862


Pierwszy ewangelicki kościół w Szczawienku (Nieder Salzbrunn) wybudowano z inicjatywy Konrada Ernsta Maximiliana von Hochberga w lecie 1742 roku w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła katolickiego, należącego do 1654 r. do ewangelików. Budynek miał konstrukcję szachulcową z glinianymi ścianami. Ze względu na zły stan tego obiektu po 10 latach rozebrano go i wybudowano na jego miejscu nowy, murowany, mieszczący 1600 osób zbór. Kamień węgielny położono 4 sierpnia 1752 r., a kościół poświęcono w pierwszą niedzielę adwentową 1753 r. W latach 1816-1817 dobudowano wieżę. W 1892 r. kościół otrzymał nowe wymalowanie wnętrza ze złotymi ozdobieniami, a nieco później założono instalację ogrzewczą i elektryczną. Początkowo parafia obejmowała swym zasięgiem Szczawienko, Lubiechów, Szczawno Zdrój, obecne Podzamcze, Piaskową Górę, Konradów i Opokę. Początkowo gościła w niej większość ewangelików ze Strugi, a do 1909 r., gdy wybudowano tam ewangelicką kaplicę, także z Poniatowa. Do parafii należała też zakupiona od księcia pszczyńskiego, a wybudowana w 1887 r. kaplica ewangelicka w Szczawnie Zdroju, w której odbywały się msze dla kuracjuszy wyznania ewangelickiego i dla mieszkańców Szczawna. Początkowo parafia miała jednego pastora, pod koniec XiX wieku dwóch, a w 1912 roku zatrudniono trzeciego pastora. Pierwszymi pastorami byli w kolejności: Kramer, Thiem sen., Thiem jun., Melz, Boos, Swoboda, Gembus, Reyländer i Jackel. Stanowisko drugiego pastora zajmowali: Gembus, Rollfinke, Teller i Fitzner, a trzeciego: Göbel i Scharf. Ostatni pastor, Jackel, został wysiedlony we wrześniu 1946 r. do Niemiec. Po jego wyjeździe zaopiekowali się parafią pastor z Dziećmorowic Böer (do września 1947 r.) i pani wikary Grätz z Wałbrzycha do 1948 r. Na początku lat 50-tych parafia zmalała tak, że na msze, czytane przez lektora Püschla przychodziło około 30 - 50 osób. W tym czasie parokrotnie włamano się do kościoła, ukradziono dywan sprzed ołtarza, wielokrotnie wybijano szyby. Tutaj kończy się skrócona historia kościoła autorstwa Tellera opublikowana w "Waldenburger Heimatbote" w maju 1954 r. Ostatnia msza w języku niemieckim odbyła się w 1960 r. Potem kościół popadł w ruinę. Kościół próbowano wysadzić metodami górniczymi na początku lat 70., a ostatecznie wyburzono go 12 maja 1972 r. Dziś pozostała plebania oraz XIX wieczna szkoła ewangelicką (obydwa stoją puste, w częściowej ruinie). Przez dawny cmentarz ewangelicki przeprowadzono na początku lat 80. aleję Charlesa de Gaulle'a - część zachodniej obowdnicy Wałbrzycha, część terenu po cmentarzu zajęły domki jednorodzinne (ul. Klonowa). (ragnar, uzup. moose).

  • /foto/61/61424m.jpg
    1742 - 1753
  • /foto/6619/6619481m.jpg
    1897 - 1898
  • /foto/80/80212m.jpg
    1898 - 1900
  • /foto/7346/7346668m.jpg
    1899
  • /foto/224/224624m.jpg
    1899 - 1901
  • /foto/7374/7374779m.jpg
    1900
  • /foto/8167/8167138m.jpg
    1900 - 1903
  • /foto/61/61428m.jpg
    1900 - 1904
  • /foto/3934/3934016m.jpg
    1900 - 1904
  • /foto/239/239341m.jpg
    1900 - 1905
  • /foto/6327/6327998m.jpg
    1900 - 1905
  • /foto/224/224714m.jpg
    1900 - 1906
  • /foto/94/94028m.jpg
    1900 - 1910
  • /foto/166/166743m.jpg
    1900 - 1920
  • /foto/53/53534m.jpg
    1900 - 1945
  • /foto/433/433747m.jpg
    1905 - 1915
  • /foto/5512/5512810m.jpg
    1908 - 1910
  • /foto/6977/6977829m.jpg
    1910 - 1920
  • /foto/157/157179m.jpg
    1914
  • /foto/6605/6605613m.jpg
    1920 - 1923
  • /foto/178/178366m.jpg
    1920 - 1930
  • /foto/89/89855m.jpg
    1920 - 1935
  • /foto/6363/6363173m.jpg
    1920 - 1939
  • /foto/6703/6703000m.jpg
    1924
  • /foto/225/225649m.jpg
    1925 - 1930
  • /foto/225/225646m.jpg
    1925 - 1935
  • /foto/4419/4419370m.jpg
    1940 - 1941
  • /foto/89/89856m.jpg
    1942
  • /foto/173/173359m.jpg
    1945 - 1962
  • /foto/370/370046m.jpg
    1950 - 1960
  • /foto/4776/4776580m.jpg
    1950 - 1960
  • /foto/5507/5507488m.jpg
    1952
  • /foto/174/174646m.jpg
    1952 - 1962
  • /foto/176/176275m.jpg
    1956
  • /foto/4796/4796857m.jpg
    1956 - 1959
  • /foto/7080/7080890m.jpg
    1957
  • /foto/378/378149m.jpg
    1960 - 1965
  • /foto/382/382166m.jpg
    1962
  • /foto/361/361829m.jpg
    1963 - 1964
  • /foto/369/369145m.jpg
    1963 - 1964
  • /foto/369/369149m.jpg
    1964 - 1965
  • /foto/4779/4779021m.jpg
    1964 - 1967
  • /foto/67/67641m.jpg
    2006

Sudeten-Album. Die Schlesischen Bäder und ihre Umgebungen nach der Natur gezeichnet von F. Koska Ferdinand Koska , Breslau 1862

Poprzednie: Dzielnica Stary i Nowy Lesieniec Strona Główna Następne: Budynek nr 11


wik | 2009-01-06 12:16:09
z którego miejsca zrobiono to zdjęcie
moose (administrator) | 2009-01-07 07:31:47
To nie jest zdjęcie. Możliwe że z okolic nieistniejącego Meierhofu na ul. Lubiechowskiej.
Ryszard Kumorek | 2010-12-05 16:54:35
Jeśli to nie jest zdjęcie to myślę,że artysta musiał wnieść sztalugi na dość stromą skarpę za Pełcznicą idąc wcześniej przyszłą ul Lubiechowską. Skręcił zaraz za pierwszym mostkiem w prawo i wspiął się skarpą na mały płaskowyż,gdzie obecnie znajduje się osiedle domków przy ulicach: Azaliowa,Jaworowa itp. Być może pomagali mu dwaj dżentelmeni,których uwiecznił na obrazie. Litografia przetrwała być może półtora wieku,by można było tu i teraz popuścić wodze fantazji!
victorus wolaninus | 2010-01-17 13:28:11
mam widokówkę z lat 60tychsą jeszcze dwa kościoły
Virzzz - Administrator | 2011-04-20 21:27:39
"Pomocna dłoń" czy "Podaj łapę"? :D
Virzzz - Administrator | 2011-04-20 21:46:32
Komentarz dotyczył dwóch postaci z lewej części zdjęcia ale widzę, że mogę i podziękować "Niewidzialnej ręce", która dodała odpowiednie przypisania :))
moose (administrator) | 2011-04-20 21:47:48
Poprawiłem przypisania, przeniosłem komentarze i podpis z gorszego dubelka.
Virzzz - Administrator | 2011-04-20 21:50:12
Dziękuję :)